Hamilelikte kafeinsiz kahve, kahve tadından vazgeçmeden daha düşük kafein almak isteyenler için popüler bir alternatif. Ancak bu kahvenin tamamen kafeinsiz olmaması, “Hamilelikte güvenli mi?” sorusunu gündeme getiriyor.
Kahve, enerji verici ve uyarıcı etkileriyle bilinen kafeinli içeceklerin başında geliyor. Ancak hamilelikte olası sağlık riskleri nedeniyle birçok kişi kafeini azaltmayı ya da tamamen bırakmayı tercih edebiliyor.
Kafein hamilelikte neden sınırlandırılmalı?
Kafein, kahve ve kakao gibi bitkilerde bulunan bir uyarıcı. Araştırmaların bir kısmı kafeinin nörolojik hastalıklar, kalp-damar sağlığı, karaciğer hastalıkları, diyabet ve bazı kanser türleriyle ilişkisini inceliyor.
Kafeinin anne adayları ve bebek üzerindeki etkisi hâlâ aktif bir araştırma konusu. Bazı çalışmalarda hamilelikte yüksek kafein tüketimi; düşük doğum ağırlığı, büyüme kısıtlılığı, düşük (miskaraj) ve çocukluk döneminde fazla kiloluluk riskinde artışla ilişkilendiriliyor. Ancak araştırmalar, bu ilişkilerin kişiden kişiye değişebileceğine de dikkat çekiyor.
Hamilelik döneminde kafein vücutta daha yavaş parçalanıyor. Ayrıca plasentadan geçerek bebeğin dolaşımına ulaşabiliyor. Bebeğin kafeini yetişkinler gibi parçalama kapasitesi ise sınırlı.
Mevcut kanıtlara dayanarak American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), hamilelerin tüm kaynaklardan günlük kafein alımını 200 mg ile sınırlamasını öneriyor. Bu miktar, yalnızca kahveden değil; gün içinde tüketilen tüm yiyecek ve içeceklerden alınabilecek toplam kafeini ifade ediyor.
Karşılaştırma için: 240 mL (bir kupa) filtre siyah kahvede yaklaşık 96 mg kafein bulunuyor. Bu nedenle birçok rehber, hamilelikte normal kahve tüketimini günde yaklaşık 2 kupayla sınırlandırmayı öneriyor. Bu tavsiyelerin genel rehber niteliğinde olduğu ve anne adayının kendi durumu için hekimine danışmasının önemli olduğu da hatırlatılıyor.
Kafeinsiz kahvede bu uyarıcıdan ne kadar var?
Kahve çekirdeği belirli işlemlerden geçirilerek içindeki kafeinin yaklaşık yüzde 97’si ayrıştırılıyor. Ancak işlemden geçirilen kahvelerde kalan kafein miktarı değişebiliyor. Bu nedenle bazı ticari “kafeinsiz” kahvelerde kafein miktarı daha yüksek olabiliyor. Örneğin kısa bir süre önce yapılan bir araştırmada, 475 mililitrelik bir kahvede kafein miktarının 14 mg seviyesine kadar çıkabildiği tespit edildi. Bu nedenle çok sayıda fincan kafeinsiz kahve tüketenlerin ya da kafein içeren başka yiyecek ve içecekleri de tüketenlerin ürün etiketlerini kontrol etmeleri öneriliyor.
-
240 mL demlenmiş kafeinsiz kahve: yaklaşık 2,4 mg kafein
-
60 mL kafeinsiz espresso: yaklaşık 0,6 mg kafein
Karşılaştırma yapmak gerekirse bazı ürünlerdeki kafein miktarı şöyle:
-
Normal espresso (60 mL): 127 mg
-
Normal filtre kahve (240 mL): 96 mg
-
Bitter çikolata (100 g): 80 mg
-
Enerji içeceği (240 mL): 72 mg
-
Siyah çay (240 mL): 47 mg
-
Kola (355 mL): 33 mg
-
Sıcak çikolata (240 mL): 7 mg
Hamilelikte kafeinsiz kahve ne kadar güvenli?
Kafeinsiz kahve için hamileliğe özel, resmî bir “üst sınır” bulunmuyor. Bununla birlikte, içerdiği kafein miktarı çok düşük olduğu için ölçülü tüketimin çoğu kişi için sorun yaratma olasılığının düşük olduğu düşünülüyor.
Buna rağmen kafeinsiz kahvenin düşük riskini artırdığına dair iddialar zaman zaman gündeme geliyor. Bu tartışmada sık anılan eski bir çalışmada, hamileliğin ilk üç ayında günde 3 veya daha fazla fincan kafeinsiz kahve içenlerde düşük riskinin daha yüksek göründüğü rapor edilmişti. Benzer yönde bulgulara işaret eden daha yeni bir çalışma da var. Ancak araştırmacılar, bulgunun doğrudan kafeinsiz kahveden kaynaklandığını söylemenin zor olduğunu belirtiyor.
Sonuç
Kafeinsiz kahve, kafeinin yaklaşık yüzde 97’si çıkarılmış kahvedir ve genellikle çok düşük miktarda kafein içerir. Kafeini tamamen sıfırlamak isteyenler ise alternatif içeceklere yönelebilir. Bunlar arasında, hamilelikte tüketimi güvenli görülen bitki ve meyve çayları, limon-balla sıcak su, zerdeçallı süt veya alkolsüz sıcak elma/şerbet türü içecekler bulunuyor. Ancak bu tür içeceklerin güvenli olup olmadığı anne adayı ve bebeğin sağlık durumuna göre değişebileceğinden, hekim önerilerine göre hareket edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
