Kahvenin sağlığa faydalı olup olmadığı uzun süredir tartışma konusu. Ancak yakın zamanda yapılan bilimsel bir çalışma, kafein içeren çay – kahve ve demans arasında çarpıcı bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor. Sabah rutininiz yarı uykulu halde doğrudan kahve makinesine yönelmeyi içeriyorsa, doğru bir şey yapıyor olabilirsiniz.
Çalışma, Mass General Brigham ile Harvard Üniversitesi ve MIT’ye bağlı Broad Institute araştırmacıları tarafından yürütüldü ve kısa süre önce Amerikan Tıp Derneği Dergisinde yayımlandı.
Araştırma kapsamında ABD’de biri erkeklerden, diğeri kadınlardan oluşan iki gruptan toplam 131 bin 821 kişi incelendi. Katılımcıların hiçbiri çalışmanın başlangıcında demans, kanser veya Parkinson gibi hastalıklara sahip değildi.
Araştırmacılar, katılımcıların kahve ve çay tüketim alışkanlıklarını her iki ila dört yılda bir takip etti. Bazı katılımcılar için bu takip süresi 1980’lerin başından 2023’e kadar, 43 yılı aşkın bir dönemi kapsadı.
Kahve ve demas ilişkisi
Araştırmacıların bulgularına göre, orta düzeyde kafeinli kahve ve çay tüketimi, özellikle demansın ortaya çıkmasını geciktirme açısından beyin üzerinde koruyucu etki gösterebilir. Çalışma süresince katılımcılardan 11 bin 33’ünde demans gelişti. Daha fazla kafeinli kahve veya çay tüketenlerin, hiç tüketmeyenlere kıyasla demans geliştirme riskinin yüzde 18 daha düşük olduğu görüldü.
Kafeinli kahve veya çay tüketen aynı katılımcılar, anket temelli bilişsel değerlendirmelerde de daha iyi performans gösterdi ve bilişsel gerileme oranları daha düşük çıktı: Kahve içmeyenlerde bu oran yüzde 9,5 iken, tüketenlerde yüzde 7,8 olarak kaydedildi. Ancak bu sonuçlar kafeinsiz kahve veya çay tüketen katılımcılar için geçerli olmadı.
Araştırma ekiplerine göre bu bulgu önemli çünkü kahve ve demans arasındaki ilişki, özellikle kafeinli ve kafeinsiz ürünler arasındaki fark, bugüne kadar netlik kazanmamıştı. Ayrıca faydaların, demansa genetik olarak yatkın bireylerde de geçerli olduğu görüldü.
Harvard Chan School doktora öğrencisi ve Mass General Brigham araştırma stajyeri olan başyazar Yu Zhang, “Farklı genetik yatkınlıklara sahip kişileri de karşılaştırdık ve aynı sonuçları gördük. Bu da kahve ya da kafeinin, demans geliştirme riski yüksek ya da düşük olan kişiler için benzer şekilde faydalı olabileceğini gösteriyor” dedi.
Ne kadar kahve ya da çay tüketilmeli?
Araştırmaya göre en güçlü koruyucu etkiler “orta” düzey kafein alımında gözlendi. Günde iki ila üç fincan kahve ya da bir ila iki fincan çay içenlerde en belirgin beyin faydaları tespit edildi.
Önceki araştırmalara göre, kafeinli içeceklerinizi krema ve şeker eklemeden tüketmek kalp sağlığı açısından da fayda sağlayabilir ve yaşam süresini uzatabilir.
Mass General Brigham Tıp Bölümü’ne bağlı Channing Network Medicine biriminde yardımcı araştırmacı ve Harvard Tıp Fakültesi’nde yardımcı doçent olan Dr. Daniel Wang, son bulguların “cesaret verici” olduğunu belirtti. Ancak etkinin büyüklüğünün hâlâ görece sınırlı olduğunu ve “yaş aldıkça bilişsel işlevleri korumanın pek çok önemli yolu bulunduğunu” vurguladı.
Wang “Çalışmamız, kafeinli kahve ya da çay tüketiminin bu bütünün bir parçası olabileceğini gösteriyor” dedi.
